Fotovoltaik güneş panellerinde elektrik arkı (DC ark) kaynaklı yangınların çatıya sıçramasını önleyen Broof(t1/t2/t3) dış yangın sınıfı, alev iletmeyen PIR dolgu ve A1 taşyünü çatı paneli güvenlik protokolleri.
Çatı üstü güneş enerjisi (GES) santrallerinde son yıllarda en çok endişe yaratan konu yangın riskidir. Güneş panellerindeki DC konnektör gevşeklikleri, kablo tavası aşınmaları veya mikro çatlaklar sonucu oluşan 1000V DC elektrik arkları (ark hatası), 3000°C'ye varan plazma alevleri üretir. Eğer çatı kaplaması yanıcı bir malzemeyse (örneğin standart EPS veya zayıf PUR dolgulu panel), ark yangını saniyeler içinde tüm fabrika çatısına yayılır. Bu rehberde çatı GES projelerinde uluslararası yangın sigortası (FM Global) standartları, Broof(t1) yangın testi ve invertör altlarında Taşyünü yangın bariyeri tasarımını inceliyoruz.
1. DC Elektrik Arkı ve Yangın Riski
Güneş paneli dizileri yüzlerce volt doğru akım (DC) üretir. AC akımdan farklı olarak DC elektrik arkı sıfır geçişi olmadığı için kendiliğinden sönmez; metalleri eriterek çatı yüzeyine akkor lav damlaları gibi dökülür. Yangının çatı izolasyonuna sıçramaması için çatı panelinin üst sac kalınlığı minimum 0.50 mm olmalı ve yalıtım dolgusu alev almaz özellikte seçilmelidir.
2. TS EN 13501-5 Broof(t1) Sertifikasyonu
Avrupa ve Türkiye standartlarında çatıların dış yangına maruz kalma performansı Broof(t1) testiyle belirlenir. Bu testte yanan bir odun yığını (brandkasten) çatı paneli üzerine konur ve rüzgar üflenerek alevin çatı boyunca yayılıp yayılmadığı test edilir. Broof(t1) sertifikasına sahip olmayan paneller yangını çatının diğer ucuna taşır. GES kurulacak çatılarda Broof(t1) belgesi yasal zorunluluktur.
3. İnvertör ve Kablo Güzergahında Taşyünü Yangın Bariyeri
GES çatı projelerinde en kritik yangın riski string invertörlerin ve ana DC kablo tavalarının bulunduğu hatlardır. Doğru mühendislik uygulaması: Çatının genelinde PIR panel kullanılsa dahi, invertörlerin monte edildiği cephe hattında ve ana kablo güzergahının 2 metre sağında ve solunda A1 yanmaz sınıfı Taşyünü Dolgulu Sandviç Panel ile yangın bariyeri oluşturulmasıdır.
Kapsamlı Teknik Karşılaştırma Matrisi
| Panel Dolgu Tipi | Yangın Tepki Sınıfı | Dış Yangın Yayılımı | GES Uygunluğu | Sigorta (FM Global) Durumu |
|---|---|---|---|---|
| Standart EPS Dolgu | Euroclass E | Froof (Yangını hızla yayar) | KESİNLİKLE YASAK | Sigorta yapılmaz |
| Standart PUR Dolgu | Euroclass B-s2, d0 | Broof(t1) sınırlı | Düşük riskli projeler | Yüksek prim |
| PIR (Poliizosiyanurat) | Euroclass B-s1, d0 | Broof(t1) Sertifikalı | MÜKEMMEL (Standart GES) | Tam onaylı (FM Approved) |
| Taşyünü (Rockwool) | Euroclass A1 (Yanmaz) | Broof(t1) / A1 | EN GÜVENLİ (İnvertör/Kablo altı) | En yüksek güvenlik / Minimum prim |
Özetle: Çatı üstü GES yatırımı yapılacak sanayi tesislerinde minimum Broof(t1) sertifikalı PIR dolgulu paneller tercih edilmeli; invertör ve trafo bölgelerinde ise A1 yanmaz Taşyünü paneller ile yangın koridorları oluşturulmalıdır.
Projenizin Ölçüleriyle Canlı Hesaplama Yapın
Rehberde incelediğiniz mühendislik kriterlerini kendi yapınıza uyarlayın; net metrajı, taşıma kapasitesini ve lojistiği hemen görün.
Galvaniz C / Z / Sigma Aşık Açıklığı ve Sehim Hesaplayıcı
Aşık açıklığınızı (makas aralığı), aks mesafesini ve profil kesitini belirleyin; TS EN 1993-1-3 standartlarında sehim sınırlarını (L/200, L/300), güvenli taşıma yükünü ve tonajı anında hesaplayın.
Z200 / 2.00 mm (L = 6.00 m)
Bu Konuda Sıkça Sorulan Sorular
İtfaiyenin müdahale edebilmesi için çatıda ne kadar boşluk bırakılmalıdır? ▼
Çatı parapet kenarlarından en az 1.0 metre, duman tahliye kapakları ve çatı ışıklıkları çevresinden en az 1.5 metre yürüyüş ve müdahale koridoru bırakılarak panel yerleşimi yapılmalıdır.